Czym jest wytrzymałość i czym różni się ona od wydolności fizycznej?

Wytrzymałość jest określana jako zdolność organizmu do wykonywania długotrwałego wysiłku fizycznego o wymaganej intensywności, ale bez zmiany jego wydajności. Jej biologicznym podłożem jest wydolność fizyczna. Różnica między nimi polega na tym, że wydolność określa potencjał organizmu do wykonywania wysiłku, natomiast wytrzymałość charakteryzuje stopień wykorzystania tych możliwości.

Wyróżnia się wiele rodzajów klasyfikacji wytrzymałości. Powodem tego jest jej różnorodność przejawiania się w sporcie. Podstawą do klasyfikacji jest jednak rodzaj przemian energetycznych oraz charakter zaangażowania układu mięśniowego podczas pracy organizmu:
– biorąc pod uwagę kryterium wykorzystania tlenu a także źródeł energii wyróżnia się wytrzymałość tlenową, tlenowo – beztlenową, oraz beztlenową
– rozróżniając pracę mięśni mamy wytrzymałość statyczną i dynamiczną, a także globalną i lokalną
– natomiast ze względu na zaangażowanie w wysiłek (a także biorąc pod uwagę inne cechy zdolności motorycznej) rozróżniamy wytrzymałość siłową, szybkościową, oraz skocznościową. Ten temat jednak będzie szerzej rozwinięty w osobnym artykule.

Jednym z najczęściej wymienianych czynników fizjologicznych mających wpływ na możliwości wytrzymałościowe jest potencjał aerobowy. Jego podstawowym wskaźnikiem jest maksymalne pochłanianie tlenu (VO2max).

Na czym polega trening wytrzymałościowy?

Trening wytrzymałościowy jest to przede wszystkim trening przemian energetycznych. Powoduje on także polepszenie sprawności układu krążenia oraz oddechowego. Polega on na wielokrotnym doprowadzeniu organizmu do pewnego założonego poziomu zmęczenia, co prowadzi do zjawiska superkompensacji, a więc odbudowy z nadmiarem. W rzeczywistości w organizmie odbywa się bardzo złożony proces adaptacji organizmu do stopniowo narastających obciążeń treningowych. W efekcie szereg zachodzących procesów pozwala zwiększyć odporność osoby trenowanej na zmęczenie.

Metody treningu wytrzymałościowego

Podczas kształtowania tej zdolności motorycznej można wyróżnić dwie podstawowe grupy metod: ciągłe oraz przerywane. Obie z nich dzielą się dalej na ich różnorakie odmiany, co jest wynikiem dużej ilości kombinacji poszczególnych elementów obciążenia. W tym artykule skupię się na opisaniu tylko metod ciągłych, których podstawową cechą jest brak przerw wypoczynkowych podczas trwania treningu.

Metody ciągłe

Grupa metod ciągłych charakteryzuje się przede wszystkim tym, że mają dużą objętość treningową o niskiej lub umiarkowanej intensywności. Najczęściej są zatem realizowane w strefie przemian tlenowych. Stosowane są one głównie w celu kształtowania wytrzymałości tlenowej w tych dyscyplinach, które charakteryzują się cyklicznym charakterem wysiłku. Długotrwały oraz ciągły wysiłek wymusza na organizmie uruchomienie jego rezerw, a także podnosi sprawność termoregulacji. Ponadto doskonali ekonomię pracy mięśni, oraz harmonizuje układ ruchu.

Poniżej przedstawione zostały główne odmiany treningu metodą ciągłą.

Metoda jednostajna. Jak wszystkie metody ciągłe jest to metoda oparta na długotrwałej pracy organizmu. Cechą szczególną jest jednak zachowanie stałej intensywności podczas trwania całego treningu. Najczęściej wymienia się dwie przyczyny stosowania tej metody. Pierwszą z nich jest kształtowanie wytrzymałości długodystansowej. Drugą natomiast – przyspieszanie regeneracji podczas aktywnego wypoczynku.

Metoda zmienna. Jest to metoda analogiczna do metody jednostajnej z jedną jednak różnicą – podczas treningu dochodzi do chwilowych zmian intensywności. Stosuje się ją w celu kształtowania wytrzymałości tlenowej. Metodę tę dzieli się na dwa warianty w zależności od tego czy zmiany intensywności są z góry określone czy przypadkowe.

a) metoda planowanych zmian intensywności – w trakcie długotrwałego wysiłku fizycznego występują z góry zaplanowane, periodyczne zmiany intensywności. Zależą one od założeń treningowych oraz stanu wytrenowania ćwiczącego.
b) metoda nieplanowanych zmian intensywności – jest to metoda analogiczna do powyższej z tą różnicą, że zmiany intensywności są nieplanowane i wynikają z różnych przyczyn do których mogą należeć ukształtowanie terenu, siła wiatru, rodzaj podłoża, obecność innych osób trenujących oraz aktualna kondycja i samopoczucie trenującego.

Bardzo ciekawą grupą metod trenowania wytrzymałości są metody przerywane, które zostaną opisane w kolejnym artykule.

photo credit: wwarby via photopin cc

 

Zostaw komentarz

facebook